20 απλοί τρόποι πρακτικής ταπείνωσης από τον π. Στέφανο Αναγνωστόπουλο

Η Τέχνη της Ταπείνωσης

1. Σε ξέχασαν; Δε σε πήραν ούτε ένα τηλέφωνο; Δεν πειράζει. Και προπαντός μην παραπονείσαι.
2. Σε αδίκησαν; Ξέχασέ το.
3. Σε περιφρόνησαν; Να χαίρεσαι.
4. Σε κατηγορούν; Μην αντιλέγεις.
5. Σε κοροϊδεύουν; Μην απαντάς.
6. Σε βρίζουν; Σιωπή και προσευχή.
7. Σου αφαιρούν το λόγο; Σε διακόπτουν; Μη λυπάσαι.
8. Σε κακολογούν; Μην αντιμάχεσαι.
9. Σου μεταδίδουν ευθύνες τα παιδιά σου; Οι συγγενείς σου, οι δικοί σου οι άνθρωποι; Μη διαμαρτύρεσαι.
10. Θυμώνουν μαζί σου; Να παραμένεις ήρεμος.
11. Σου κλέβουν φανερά; Κάνε τον τυφλό.
12. Σε ειρωνεύονται; Να μακροθυμείς.
13. Δεν ακούνε τις συμβουλές σου; Ιδίως δεν ακούνε τις συμβουλές σου τα παιδιά σου; Πέσε στα γόνατα και κάνε προσευχή.
14. Εκνευρισμός στο αντρόγυνο; Εσύ φταις. Κι εσύ φταις. Όχι ο άλλος.
15. Έφταιξες; Ζήτησε συγγνώμη.
16. Δεν έφταιξες; Πάλι ζήτησε συγγνώμη.
17. Έχεις υγεία; Δόξαζε τον Θεόν.
18. Έχεις αρρώστια; Έχεις καρκίνο, ταλαιπωρείσαι, υποφέρεις, βασανίζεσαι, πονάς; Δόξαζε τον Θεόν.
19. Γκρίνια, ανεργία, φτώχεια μέσα στο σπίτι; Νήστευσε. Αγρύπνησε. Κάνε προσευχή.
20. Για όλους και για όλα προσευχή. Πολλή προσευχή. Πολλή προσευχή. Νηστεία και προσευχή διότι «τούτο το γένος των παθών και των δαιμόνων ουκ εκπορεύεται παρά μόνο με νηστεία και προσευχή».

Η δύναμη της Αγίας Γραφής

Κατά τη διάρκεια του Α παγκοσμίου πολέμου κάποιος στο στρατόπεδο μοίρασε στους στρατιώτες την Καινή Διαθήκη σε μικρά καλοδεμένα βιβλιαράκια. Πήρες και συ και με εκνευρισμό παρατήρησες ότι στον πόλεμο είναι απαραίτητο το ατσάλι και το μολύβι και όχι τα βιβλία. «Εδώ εάν δε μας σώσει το ατσάλι,το βιβλίο δεν θα μας σώσει σίγουρα!» Τέτοιου είδους σχόλιο έκανες, αφού μέχρι εκείνη την ημέρα τίποτα δεν εναπέθετες στην πίστη στο Θεό. Την πίστη την θεωρούσες ως κάποια παλιά καμπαρτίνα, που το ανθρώπινο καραβάνι από καταβολής κόσμου, αν και άχρηστη τη σέρνει μαζί του.

Παρόλα αυτά πήρες το βιβλιαράκι και το έβαλες μέσα στην αριστερή τσέπη. Τι συνέβη; Μόνος σου λες, θαύμα από τον Θεό και το προσυπογράφω. Την ίδια μέρα ξεκίνησε δυνατή μάχη. Γύρω σου έπεφταν τραυματίες. Ξαφνικά τραντάζεσαι. Σε χτύπησε σφαίρα. Πιάνεις με το χέρι την αριστερή πλευρά σου στο μέρος της καρδιάς. Περίμενες να τρέξει αίμα. Όταν γδύθηκες, βρήκες τη σφαίρα σε αυτό το βιβλιαράκι, ακριβώς στο μέρος της καρδιάς. Έτρεμες σαν να είχες πυρετό. Το χέρι του Θεού! Το ιερό βιβλίο σου έσωσε τη ζωή από το ατσάλι και το μολύβι. Την ημέρα αυτή την θεωρείς ως πνευματική σου γέννηση. Από την ημέρα εκείνη άρχισες να έχεις φόβο Θεού και διαφύλαξες την πίστη σου προσεκτικά. Όντως δεν είναι παλιά καμπαρτίνα! Και δεν την κουβαλά το ανθρώπινο καραβάνι μάταια.

Πηγή: Δρόμος δίχως Θεό δεν αντέχεται, Αγ. Νικολάου Βελιμίροβιτς

Πρόταση ασκήσεως κατά την Μεγάλη Τεσσαρακοστή

Τώρα βρισκόμαστε στο στάδιο της Αγίας Τεσσαρακοστής. Να αυξηθεί η προσευχή. Να αυξηθεί η ανάγνωση. Να αυξηθεί η Αρετή.

Κάθε βράδυ να αγρυπνείτε περισσότερο στην Προσευχή.

Να παύσουν τα λόγια. Να λείψουν οι κουβέντες, διότι με τη σιωπή θα κατορθώσετε το παν.

Η αγία Τεσσαρακοστή είναι περίοδος ασκήσεως της αρετής.

Η εποχή αυτή ανακαινίζει τη φύση. Βλέπουμε όλα τα δένδρα να ανανεώνονται. Βγάζουν νέα φύλλα και άνθη και ετοιμάζονται, για να καρποφορήσουν. Και έτσι να αναπληρώσουν τη ζημιά άλλων χρόνων.

Το ίδιο πρέπει να κάνει και ο άνθρωπος.

Κάθε χρόνο πρέπει να αποκτά νέα ζωή, νέα προθυμία, νέα ανδρεία, νέο θεϊκή αγάπη, για να βλαστήσει νέους καρπούς αρετών και να τις προσφέρει στον ευεργέτη του Θεό.

Και όπως ο καιρός για την καρποφορία των δένδρων είναι αυτή η εποχή, η άνοιξη, έτσι και ο καιρός των αρετών είναι η αγία Τεσσαρακοστή που θα εργασθούμε, για να αναπληρώσουμε τα χρέη και τις ζημιές των περασμένων χρόνων.

Άγιος Άνθιμος Χίου

Νὰ ἐξετάζουμε τὴν συνείδησή μας γιὰ νὰ ἀπολαμβάνουμε τὴν χαρὰ τῆς σωστῆς ἐξομολογήσεως

Γέροντας Ἐφραὶμ Φιλοθεΐτης

Δημοσιεύουμε ἕνα ἀπόσπασμα σχετικὰ μὲ τὸ πῶς πρέπει νὰ ἐξετάζουμε τὸν ἑαυτό μας πρὶν τὴν ἐξομολόγηση.

Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Ἱερομονάχου Γρηγορίου «Μετάνοια καὶ Ἐξομολόγησις», Ἱερὸν Κουτλουμουσιανὸν Κελλίον Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, Ἅγιον Ὅρος.

Γιὰ νὰ ὁμολογήσουμε στὸν Πνευματικὸ ὅτι ἔχουμε ἁμαρτήσει, πρέπει νὰ γνωρίζουμε τὴν ἁμαρτία μας. Πῶς ἀποκτοῦμε ὅμως τὴν γνώση αὐτή; Μὲ τὴν γνώση τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν συνεχῆ ἐξέταση τοῦ ἑαυτοῦ μας κάτω ἀπὸ τὸ φῶς τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸς ποὺ ἀγνοεῖ τὸν θεῖο νόμο, ἢ τὸν γνωρίζει ἀλλὰ δὲν ἐξετάζει συστηματικὰ τὸν ἑαυτό του, πιστεύει πὼς δὲν ἔχει φταίξει σὲ κάτι σημαντικὸ καὶ...
δὲν μετανοεῖ. Λέγει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος: «Μὴν θεωρῆς ἀσήμαντα τὰ ἁμαρτήματά σου, ἀλλὰ συγκέντρωσέ τα καὶ κατέγραψέ τα… Ἂς ἐξετάζουμε τὰ πάντα μὲ προσοχή, καὶ τότε θὰ διαπιστώσουμε ὅτι εἴμαστε ὑπεύθυνοι γιὰ πολλὲς ἁμαρτίες». Ἂν λείπη ἡ συναίσθηση τῶν ἁμαρτιῶν «πῶς θὰ παρακαλέσουμε τὸν Θεὸ καὶ θὰ ζητήσουμε τὴν ἄφεση;… Ὅταν ἐσὺ ὁ ἴδιος δὲν θέλης νὰ μάθης ὅτι ἁμάρτησες, γιὰ ποιὰ σφάλματα θὰ παρακαλέσεις τὸν Θεό; Γι΄ αὐτὰ ποῦ δὲν γνωρίζεις;».

Γιὰ νὰ γνωρίσουμε τὶς ἁμαρτίες μας καὶ νὰ μετανοήσουμε, ὁ Θεὸς τοποθέτησε μέσα μας τὴν συνείδηση ἡ ὁποία εἶναι ἡ φωνὴ Του μέσα μας. Εἶναι ἕνα εἶδος δικαστηρίου ποὺ μᾶς δικάζει, πρὶν μᾶς δικάση ὁ Θεός. Ὁ φιλάνθρωπος Κύριος, «ὅταν δημιούργησε τὸν ἄνθρωπο, τοποθέτησε μέσα του τὴν συνείδηση ὡς ἀδιάλειπτο κατήγορο ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ σφάλη οὔτε νὰ...

ἐξαπατηθῆ. Καὶ ἂν ἀκόμη μπορέση κάποιος ποὺ ἁμάρτησε, νὰ διαφύγη τὴν προσοχὴ ὅλων τῶν ἀνθρώπων,… αὐτὸν τὸν κατήγορο δὲν μπορεῖ νὰ τὸν ξεφύγη».

Ἡ συνείδηση εἶναι ἕνα δῶρο τῆς προνοίας τοῦ Θεοῦ. «Ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο νὰ δώσουμε λόγο γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας στὴν μέλλουσα Κρίση, ὁ Θεὸς δὲν θὰ ἐγκαθιστοῦσε μέσα μας τέτοιο δικαστήριο. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ εἶναι ἀπόδειξη φιλανθρωπίας Του. Ἐπειδὴ τότε πρόκειται νὰ μᾶς ζητήση λόγο γιὰ τὶς ἁμαρτίες, ἔβαλε μέσα μας αὐτὸν τὸν ἀδέκαστο κριτή, ὥστε αὐτός, δικάζοντάς μας ἐδῶ γιὰ τὰ ἁμαρτήματά μας καὶ διορθώνοντάς μας, νὰ μᾶς γλυτώση ἀπὸ τὴν μέλλουσα Κρίση». Γι΄ αὐτὸ «ὁ καθένας μας ἂς εἰσέλθη στὴν συνείδησή του, καὶ ἀφοῦ ξεδιπλώση τὴν ζωή του καὶ ἐξετάση μὲ προσοχὴ ὅλα τὰ σφάλματα ποὺ ἔχει διαπράξει, ἂς κατηγορήση τὴν ψυχή του ποὺ τὰ ἔκαμε… Ἂς τιμωρήση τὸν ἑαυτό του μὲ τὴν αὐτοκαταδίκη, μὲ εἰλικρινῆ μετάνοια, μὲ δάκρυα, μὲ ἐξομολόγηση, μὲ νηστεία καὶ ἐλεημοσύνη, μὲ ἐγκράτεια καὶ ἀγάπη, γιὰ νὰ μπορέσουμε μὲ κάθε τρόπο, ἀφοῦ ἀποβάλουμε ἐδῶ ὅλα τὰ ἁμαρτήματα, μὲ μεγάλη παρρησία νὰ φύγουμε γιὰ τὸν οὐρανό».

Ο Μητροπολίτης Μεσογαίας στο Ρωμαίικο για τον Γέροντα Παΐσιο

Ὁ Μητροπολίτης Μεσογαίας Νικόλαος μιλάει γιὰ τὸν Ὅσιο Γέροντα Παΐσιο τὸν Ἁγιορείτη

Ὁ Μητροπολίτης Μεσογαίας καὶ Λαυρεωτικῆς π. Νικόλαος Χατζηνικολάου δίνει ἀποκλειστικὴ συνέντευξη στὸ Ρωμαίικο Ὁδοιπορικὸ γιὰ τὸν Ὅσιο Γέροντα Παΐσιο τὸν Ἁγιορείτη. Μιλάει γιὰ τὸν σύγχρονο Ἅγιο τῆς Ἐκκλησίας μας, τὸ ἀσκητικό του βίωμα μέσω τῆς ἀγάπης καὶ τοῦ πόνου του πρὸς τὸν ἄνθρωπο, καθὼς καὶ γιὰ τὴν ἁγιοκατάταξή του.

Νὰ προσέχουμε τὶς αἰσθήσεις μας γιὰ νὰ ἔχουμε τὴν Θεία Χάρη

Κεφάλαιο ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ γέροντος Ἰωσὴφ Μ. Δ.: «Παπαχαράλαμπος Διονυσιάτης», ὁ ἁπλοϊκὸς ἡγούμενος καὶ διδάσκαλος τῆς νοερᾶς προσευχῆς.

Λέγουν οἱ ἅγιοι πατέρες, «ὑπὲρ τὴν ἐργασίαν, ἡ φυλακή». Εἶναι πολλοὶ ἀπὸ ἐμᾶς, οἱ ὁποῖοι ὁμολογουμένως πολὺ φιλότιμα ἐπιμελοῦνται τόσον τὴν ὑπακοὴν ὅσον καὶ τὴν νυκτερινὴν ἀγρυπνίαν. Μάλιστα κοπιάζουν πολύ, ἰδιαιτέρως προκειμένου νὰ φθάσουν στὴν συντριβὴν καὶ τὰ δάκρυα πρὶν τὴν Θ. Κοινωνία. Ἐν τούτοις, ἂν προσέξουμε στὸν ἑαυτό μας, παρατηροῦμε ὅτι παραμένουμε σχεδὸν στὸν ἴδιο παρονομαστὴν ἢ καὶ πολλὲς φορὲς πρὸς τὰ πίσω μᾶλλον ἐπιστρέφουμε ἀντὶ νὰ ἐπεκταθοῦμε πρὸς τὰ ἐμπρός. Διερωτᾶται κανείς: «Τί φταίει; Ὑπακοὴ κάμνω, ἐξομολογοῦμαι, νηστεύω, ἀγρυπνῶ, συγχωρῶ, εὔχομαι ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων καὶ διωκόντων. Τί φταίει;».

Τὴν ἀπάντησι μᾶς τὴν δίνει ἕνας μεγάλος ἡσυχαστὴς τοῦ Ἁγίου Ὅρους, ὁ Γέροντας...
Δανιήλ, ὁ ὁποῖος διέπρεψε ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας στὴν Λαυριώτικη σπηλιὰ τοῦ ἁγίου Πέτρου τοῦ Ἀθωνίτου. Ζώντας αὐτὸς ὁ ὄντως μέγας μὲ ἄκραν ἡσυχίαν, μόλις ἐτελείωνε τὴν Θ. Λειτουργία, χωρὶς καμμίαν ὁμιλία μετέβαινε δρομαῖος νὰ κλειστὴ στὸ κελλί του. Κατ΄ ἐξαίρεσιν, δεχόταν μόνον τοὺς ὁμοτρόπους του μεγάλους ἀσκητὲς Ἰωσὴφ καὶ Ἀρσένιον. Κατὰ κανόνα ὁ πρῶτος του λόγος ἦταν ὁ ἑξῆς: «Λέγει ἡ ἁγία Συγκλητική, “τὸ λυχνάρι φωτίζει, ἀλλὰ τὰ χείλη του καίει”». Μὲ τοὺς λόγους αὐτοὺς ὑπονοοῦσε πόσο ὁ ἴδιος ἐφοβόταν, μήπως ἀπὸ τὶς συνομιλίες ἀπωλέση τὴν χάρι, ὅπου μὲ τὸν κόπον τῆς ἀγρυπνίας ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν Θ. Κοινωνίαν ἔλαβε μέσα του.

Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με

Λέγε με τα χείλη, με το νου και με την καρδιά σου, όπου και εάν ευρίσκεσαι, ότι και να κάνεις, συνεχώς: «ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ», και πολύ σύντομα θα αντιληφθείς και θα ομολογήσεις μία πολύ μεγάλη αλλαγή μέσα σου. Θα προσέξεις ότι η προσευχή αυτή σύντομα θα τσακίσει εκείνες τις τρικυμίες και ταραχές που σε συγκλονίζουν στην καρδιά, θα σβήσει την οργή, θα αφαιρέσει τη λύπη, θα εξαφανίσει την κατάθλιψη και θα προσέξεις ότι μια χαρά εκχέεται στην καρδιά σου και ποτέ πλέον δεν θα λέγεις ότι είσαι δυστυχής. Η προσευχή αυτή θα φωτίσει το νού σου, θα εκλεπτύνει τη σκέψη σου, οι δε κακοί και αισχροί λογισμοί θα λιγοστεύσουν και θα αποξηρανθούν, και ευρισκόμενος στην εσωτερική ειρήνη θα αισθάνεσαι και θα ομολογείς ότι είσαι ένας χαρούμενος και ευτυχισμένος άνθρωπος...
Οι δαίμονες διεξάγουν τον πόλεμο εναντίον μας στην καρδιά, όταν εξάπτουν τα πάθη των ελαττωμάτων μας, τις αμαρτωλές επιθυμίες μας και μας προωθούν να κάνωμεν την αμαρτία. Εκεί στην καρδιά δημιουργούν τις τρικυμίες και τις ταραχές, τη λύπη, την οργή, τους φόβους και καταντούν τον ταλαίπωρο άνθρωπο δυστυχισμένο. Όμως, το όνομα του Χριστού είναι κεραυνός για τους δαίμονες. Κάθε φορά που θα φωνάζεις τον Χριστό είναι σαν να τους κτυπάς με κεραυνό. Αρχίζουν να πανικοβάλλονται να εξέρχονται από την καρδιά σου καταδιωκόμενοι και μαστιζόμενοι και ελευθερώνεται η ψυχή σου καί γαληνεύει, γιατί με την προσευχή (ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ), ενώ οι δαίμονες φεύγουν, η χαρά του Αγίου Πνεύματος εκχέεται στην καρδιά σου. Γι’ αυτό ακριβώς ο Χριστός συχνά μας προτρέπει στο Ευαγγέλιό Του να προσευχώμεθα συνεχώς και αδιαλείπτως και να κρούωμεν συνεχώς την πόρτα του ελέους Του και να μην αποκάμνωμεν. Στο Ευαγγέλιό Του μας έφερε παραδείγματα καί παραβολές, όπως την χήρας και του σκληρού δικαστού, του πατέρα και του παρακαλούντος παιδιού, στις οποίες με τόνο δυνατό μας προτρέπει η αδιάλειπτος και επίμονος προσευχή να μην απουσιάζει από την καρδιά μας, μας επιβεβαιώνει δε ότι είναι αδύνατον να μην εισακουσθώμεν.

Η προσευχή αυτή επειδή επαναλαμβάνεται συνεχώς καρποφορεί, διότι είναι απλή και περιέχει όλες τις έννοιες των λοιπών προσευχών καί ο νους δεν κοπιάζει στην παρακολούθηση της τόσον, όσον στις συνηθισμένες προσευχές, όπου οι λογισμοί μας αρπάζουν την προσοχή. Όταν ο νους χορτασθεί από την ευχή την στέλλει στην καρδιά και αρχίζει να καρποφορεί.
Η καρδιά που είναι σαν την πέτρα, θα μαλακώσει και θα κάνει τα μάτια να τρέχουν δάκρυα μετανοίας, που τόσον χρειάζονται για να πλύνουν τις τόσες κηλίδες που ρύπαναν το ένδυμα της ψυχής μας, για να την παρουσιάσουν μ’ αυτό τον τρόπο καθαρή στο νυμφώνα του Χριστού. Οι αισχροί λογισμοί θα ξηρανθούν, τα πάθη θα λειώσουν και η φλόγα που Θεός έβαλε στην καρδιά μας κατά το Άγιο Βάπτισμα, και η οποία μένει σκεπασμένη από τα πάθη, θα αναφανεί και θα τα κατακάψει. Τότε ένας άνθρωπος χωρίς πάθη και κατά συνέπεια χωρίς να αμαρτάνει, θα προσφέρει τη συνείδησή του καθαρή θυσία στο Θεό. Και καθώς ο νους του θα Τον βλέπει καθαρά και θα τον αισθάνεται δυνατά μέσα στην καρδιά του, θα αποφεύγει και την μικρότερη αμαρτία, γιατί κάθε διαμαρτυρία της συνειδήσεως παρεμποδίζει τη θέα του προσώπου του Κυρίου.
Μπορείς να προσφέρεις και άλλες σύντομες αδιάλειπτες προσευχές, αλλά όταν η προσευχή δεν αλλάζει γίνεται συνήθεια και μόνη της σαν ρυάκι εργάζεται μέσα μας και φέρνει τον καρπό. Λέγε δε και συχνά «ΘΕΟΤΟΚΕ ΠΑΡΘΕΝΕ ΣΩΣΟΝ ΜΕ», γιατί λόγω της αμαρτωλότητός μας, ο Χριστός μας εισακούει περισσότερον δια της μεσιτείας της Μητρός Του. Ακόμα, του Αγίου Αγγέλου που έχουμε φύλακα, του Αγίου της ημέρας, των Αγίων γενικώς, αλλά υπέρ όλων το υπέρ όνομα, το όνομα του Χριστού.


*Εξυπακούεται ότι για το είδος, την ένταση και την διάρκεια της προσευχής μας το πρώτο λόγο έχει η ευλογία και η γνώμη Του πνευματικού μας πατρός.


Βιβλιογραφία: «Νοερά άθλησις», «Νηπτική θεωρία», «Μια βραδιά στην έρημο του Αγίου Όρους», «Έκφρασις μοναχικής εμπειρίας» του Γέροντος Ιωσήφ, «Υιέ μου δος μοι στην καρδίαν».